Châu Phi phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn để không trở thành 'thùng rác' nhựa của thế giới
Africa faces a tough job not becoming the world's plastic 'dustbin'
Có thể làm gì để ngăn Châu Phi trở thành bãi rác thải nhựa lớn nhất thế giới?
What can be done to prevent Africa from becoming the world's biggest dumping ground for plastic?
Đó là một trong những câu hỏi lớn mà các thành viên Liên hợp quốc phải đối mặt vào tuần tới khi xem xét các thảm họa môi trường của Trái đất.
That's one of the big questions facing United Nations members next week at a stock-taking on Earth's environmental woes.
Từ Antananarivo đến Dakar qua Nairobi và Conakry, các thành phố ở châu Phi bị đe dọa bởi những bãi rác khổng lồ, nơi lượng rác thải nhựa lên tới hàng nghìn tấn.
From Antananarivo to Dakar via Nairobi and Conakry, African cities are scarred by huge landfills where plastic waste is measured in the thousands of tonnes.
Các bãi rác có mùi hôi và nguy hiểm, thải ra khói và các hạt độc hại. Chúng cũng là nơi mà những người đàn ông, phụ nữ và trẻ em nghèo khổ nhặt rác rưởi để sống.
The dumps are smelly and dangerous, releasing smoke and toxic particles. They are also a place where impoverished men, women, and children pick through the filth to find enough to survive.
Bị gió thổi hoặc cuốn xuống hạ lưu các con sông, rác thải nhựa gây ô nhiễm biển, rừng và đồng ruộng, đe dọa động vật hoang dã - và cuối cùng là con người, do các hạt cực nhỏ xâm nhập vào chuỗi thức ăn.
Blown by the wind or swept downstream in rivers, plastic waste pollutes the sea, forests, and fields, threatening wildlife -- and eventually humans too, because microscopic particles enter the food chain.
Hama Abdoulaye, một người chăn cừu sống gần Niamey, thủ phủ bang Sahel của Niger, cho biết: “Những chiếc túi ni lông là những kẻ giết người thực sự.
"The plastic bags are real killers," said Hama Abdoulaye, a shepherd living near Niamey, the capital of the Sahel state of Niger.
"Các loài động vật nuốt phải nhựa khi chúng gặm cỏ, và chết dần".
"The animals swallow plastic when they graze on the grass, and die slowly."
Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), tổ chức ba ngày khai mạc Hội đồng Môi trường Liên hợp quốc tại Nairobi hôm thứ Hai, cho biết ô nhiễm nhựa ở châu Phi đang gia tăng, một phần do việc thu gom rác kém và thiếu các cơ sở tái chế.
The UN Environment Programme (UNEP), which hosts the three-day UN Environment Assembly opening in Nairobi on Monday, says plastic pollution in Africa is accelerating, driven in part by poor rubbish collection and lack of recycling facilities.
Vấn nạn này đặt ra "một mối đe dọa đáng kể đối với môi trường và các nền kinh tế của lục địa này", Chương trình cho biết trong một báo cáo gần đây.
The problem poses "a significant threat to the environment and the economies of the continent," it said in a recent report.
Khoảng 300 triệu tấn chất thải nhựa - tương đương với trọng lượng của dân số hành tinh - được sản xuất mỗi năm.
Some 300 million tonnes of plastic waste -- the equivalent weight of the planet's human population -- are produced each year.
Nhưng trên toàn cầu, ít hơn 10% được tái chế, một con số mà theo giai thoại được xem là nhỏ hơn nhiều ở châu Phi, mặc dù số liệu thống kê đáng tin cậy cho châu lục này là rất hiếm.
But globally less than 10 percent is recycled, a figure that anecdotally is far smaller in Africa, although reliable statistics for the continent are rare.
Ousmane Danbadji, người đứng đầu tổ chức phi chính phủ Mạng lưới Niger về Nước và Vệ sinh cho biết: “Nếu không làm gì trong vài năm nữa, châu Phi sẽ trở thành một thùng rác của túi ni lông và rác thải”.
"If nothing is done in a few years, Africa will become a dustbin of plastic bags and waste," said Ousmane Danbadji, head of an NGO called the Niger Network for Water and Sanitation.
Vào năm 2018, Trung Quốc đã quyết định cấm nhập khẩu rác thải nhựa, một động thái tiếp theo là các nước châu Á khác như Philippines và Malaysia.
In 2018, China decided to ban the import of plastic waste, a move followed by other Asian countries such as the Philippines and Malaysia.
Điều này đã làm dấy lên lo ngại về một tác động trực tiếp - rằng các nền kinh tế giàu có sẽ ngày càng quay sang châu Phi để xử lý rác nhựa của họ.
This has raised fears of a knock-on effect -- that wealthy economies will increasingly turn to Africa to dispose of their plastic rubbish.
Châu Phi đã là điểm đến lâu đời của các sản phẩm và vật liệu nguy hiểm khác như pin hoặc các linh kiện điện và điện tử đã qua sử dụng, đặc biệt là Ghana và Nigeria.
Africa is already a long-established destination for other hazardous products and materials such as batteries or used electrical and electronic components, particularly Ghana and Nigeria.
Yves Ikobo, người đứng đầu một tổ chức cơ sở ở CHDC Congo có tên là Planete Verte RDC, cho biết: “Có một nguy cơ lớn khi nhìn thấy tất cả rác thải từ các nước công nghiệp phát triển đổ về đây ở Châu Phi.
"There is a great risk of seeing all the waste from industrialized countries dumped here in Africa," said Yves Ikobo, head of a grassroots organization in DR Congo called Planete Verte RDC.
Tại Nairobi, các nước châu Phi sẽ cố gắng đạt được lập trường chung về cấm nhập khẩu chất thải nhựa vào châu lục này, nhằm đàm phán để đạt được một thỏa thuận quốc tế chống ô nhiễm nhựa.
In Nairobi, African countries will try to reach a common position on banning the import of plastic waste into the continent, with a view to talks for an international agreement against plastic pollution.
Kể từ đầu những năm 2000, hầu hết các bang của châu Phi cận Sahara đã dần áp dụng luật cấm sản xuất, nhập khẩu, tiếp thị, sử dụng và lưu trữ túi và bao bì nhựa.
Since the beginning of the 2000s, most of the states of sub-Saharan Africa have gradually adopted legislation prohibiting the production, import, marketing, use, and storage of plastic bags and packaging.
Nhưng các luật thường xuyên bị xem nhẹ hoặc áp dụng kém.
But the laws are routinely flouted or poorly applied.
Trong một lá thư gửi cho AFP, Cộng đồng Kinh tế của các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) cho biết họ đang "hoàn thiện một dự thảo quy định" về việc hài hòa các quy tắc quốc gia giữa 15 thành viên.
In a letter to AFP, the Economic Community of West African States (ECOWAS) said it was "finalizing a draft regulation" on harmonizing national rules among its 15 members.
Tuy nhiên, Cộng đồng này thừa nhận các quốc gia thành viên "vẫn chưa đồng ý ... về thời hạn nhập khẩu nhựa,".
However, member states "have not yet agreed... on a deadline for the import of plastics," it admitted.
John Gakwavu, người đứng đầu một tổ chức phi chính phủ về bảo tồn môi trường ở Rwandan, cho biết: “Thiếu sự cam kết từ nhiều nước ở châu Phi.
"There is a lack of commitment from many states in Africa," said John Gakwavu, head of a Rwandan environmental conservation NGO.
Ông Danbadji, thuộc Niger Network, đồng ý.
Danbadji, of Niger Network, agreed.
Ông nói: “Chúng ta không thể làm gì để chống lại sự phổ biến (rác thải nhựa) bởi vì các chính trị gia không thực sự cam kết với cuộc chiến.
"We can't do anything against the proliferation (of plastic waste) because politicians are not really committed to the fight," he said.
Nhưng việc thiếu cam kết không chỉ là vấn đề quản trị yếu kém.
But the lack of commitment is not just a question of weak governance.
Nó cũng liên quan đến tác động kinh tế và xã hội của ngành nhựa, vốn là ngành sử dụng lao động lớn ở một số quốc gia.
It is also linked to the economic and social impact of the plastics sector, which is a big employer in several countries.
Nhlanhla Sibisi thuộc tổ chức Hòa bình xanh Châu Phi có trụ sở tại Johannesburg cho biết: “Tôi không nghĩ rằng các nước châu Phi sẽ có cùng vị trí như vậy” ở Nairobi.
"I don't think African countries will take exactly the same position" in Nairobi, said Nhlanhla Sibisi of Greenpeace Africa, based in Johannesburg.
Nam Phi là một trường hợp điển hình.
South Africa is a case in point.
Khoảng 65.000 người đang làm việc trong lĩnh vực kinh doanh vật liệu tổng hợp ở nền kinh tế lớn nhất châu lục - một điểm cộng rất lớn ở quốc gia có 65% thanh niên thất nghiệp - và lĩnh vực này là ngành đóng góp nhiều thuế.
Around 65,000 people are employed in the synthetics material business in the continent's biggest economy -- a huge plus in a country where 65 percent of young people are unemployed -- and the sector is a major tax contributor.
Bộ trưởng Môi trường Nam Phi Barbara Creecy gần đây đã cảnh báo rằng bất kỳ thỏa thuận quốc tế nào cũng phải có "trách nhiệm khác biệt và khả năng tương ứng."
South African Environment Minister Barbara Creecy recently warned that any international agreement must factor in "differentiated responsibilities and respective capabilities."
Công thức này thường được nghe thấy tại các hội nghị về khí hậu của Liên Hợp Quốc, khi các nước đang phát triển nói rằng họ không nên gánh vác gánh nặng tương tự như các nước giàu.
This formulation is routinely heard at UN climate conferences when developing countries say they should not be asked to shoulder the same burden as rich ones.
Ông Ikobo nói: “Sẽ rất khó để các nước chúng ta đoàn kết trong việc cấm nhập chất thải.
"It will be very difficult for our countries to unite in banning the entry of waste," said Ikobo.
"Đối với họ, nó cũng là một phương tiện mang lại tài chính, vốn. Do đó, điều quan trọng đối với chúng tôi là tiếp tục gây áp lực để chúng ta không hy sinh tương lai của lục địa."
"It is also, for them, a means of bringing in finance, of capital. Hence the importance for us to continue to apply pressure so that we do not sacrifice the future of the continent."
Theo: AFP
Content Writer: Anh Tuấn
.jpg)